Catechese en diakonie

"Op welke wijze kan catechese bijdragen aan de ontwikkeling van een diaconale spiritualiteit die nodig is voor het vitaliseren van geloofsgemeenschappen?"

Een vraag die ik me tijdens mijn theologie opleiding stelde en waarnaar ik wat onderzoek heb gedaan. Theorie en praktijk werden met elkaar verbonden in een cursus die ontwikkeld werd t.b.v. leden van diaconale werkgroepen in parochies. Ik las dat na 14 jaar nog eens door. Ik moet u bekennen dat ik in deze tijd dezelfde sporen zie, als het gaat om pastoraat voor de nabije toekomst te ontwikkelen!

Deze vakantieperiode heeft mij de gelegenheid gegeven nog al wat te lezen en te schrijven rond het pastorale beleid dat we voor de komende jaren in hoofdlijnen hebben vastgesteld. Kerkopbouw, vorming van nieuwe vitale geloofsgemeenschappen heeft accenten gekregen vanuit een diaconale en catechetische invalshoek. De verhalen van God met de mensen en in het bijzonder met Jezus van Nazareth kennen en in verband brengen met je eigen geloven. Een geloofsgemeenschap van mensen betrokken op elkaar, met vooral oog voor de kwetsbare mens. Vanuit de gedachte dat een Kerk die niet dient, nergens voor dient. Ik laat u daarom graag meelezen in mijn werk van een aantal jaren terug:

In een tijd waarin kerk en samenleving steeds verder van elkaar gescheiden worden en een verdergaande individualisering van de samenleving, is de kerk op zoek naar nieuwe wegen om dit proces te keren. In onze tijd wordt er veel gesproken en geschreven over het “vitaliseren” van een parochiegemeenschap. Een belangrijk punt hierbij is, dat de voorwaarden worden geschapen waardoor ieder lid van de gemeenschap haar of zijn eigen gave zo kan ontwikkelen, dat het de gemeenschap als geheel ten goede komt. Elke gelovige heeft eigen talenten en kwaliteiten en zal ruimte zoeken om deze te delen met anderen. Zo mag de gemeenschap op haar beurt ook een beroep doen op mensen om de eigen gave te (helpen) ontwikkelen en vruchtbaar te maken voor de kerk. Het gaat hier om "vitalisering", om nieuwe uitstraling, om het opbouwen van een kerk waarin mensen met nieuwe bezieling willen wonen en werken.

Dit veranderingsproces stel ik voor als een gelovig-leerproces, katechese. Een gelovig-leerproces, dat wil zeggen vanuit de Bron van alle Leven. Centraal daarin staan naast Schrift en Traditie, ook de persoonlijke levensverhalen van mensen. In het leven van alledag worden mensen uitgenodigd en uitgedaagd om de "dienende" opdracht als christen waar te maken. Een diaconie zoals dit in Jezus' leven zichtbaar was.

" Samenwerken aan nieuwe vormen van ontmoeting. In Arnhem zijn daarvan de eerst sporen zichtbaar. In enkele wijken worden er door contactpersonen een of twee keer per jaar bijeenkomsten georganiseerd. Niet grootschalig, wel groots in het ontmoeten! Zo krijgt “de Kerk” steeds weer kansen om zich als dienende kerk te presenteren. Gerechtigheid en solidariteit blijven dan geen loze woorden, maar vormen het nodige cement dat broodnodig is in het opbouwen van een vitale geloofsgemeenschap.

Met elkaar in gesprek blijven over levens- en geloofsvragen van jezelf en anderen stimuleert de groei in geloven. Het is een voortgaande activiteit, zeker voor mensen die actief in een parochie bezig zijn. Aandacht voor de minsten is een centraal thema uit ons geloof. De minsten vormen het ijkpunt (subject) van ons handelen als christen. In het Matteüsevangelie lezen we: “Ik verzeker jullie, alles wat je voor één van deze minste broeders van Mij hebt gedaan, heb je voor Mij gedaan”. Jezus predikte het Rijk Gods als een nieuwe heerschappij van de Vader waarin gerechtigheid en vrede, waarheid en trouw elkaar omhelzen. Teksten waarin zulke thema”s aan de orde komen, dagen uit tot een open en inspirerend gesprek over wat ons als gelovigen beweegt en samenbrengt als kerkgemeenschap. Waar deze thema”s bespreekbaar worden zal dat leiden tot inzet voor de minsten.

In die zin kan catechese bijdragen aan de ontwikkeling van een diaconale spiritualiteit die nodig is voor het vitaliseren van geloofsgemeenschappen.

Ik wens ons toe, dat we in onze Parochie De Levensbron die plekken van bezinning en groeien in geloven weten uit te bouwen en zonodig te ontwikkelen.

Diaken Cor Peters